ไม่ว่าจะสไตล์การทำงานของคุณจะเป็นแนวฉายเดี่ยวหรือทีมเวิร์ก แต่ก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องทำงานประสานสอดรับกับคนอื่น ๆ อยู่ดี แต่ขึ้นชื่อว่าการอยู่ร่วมกันของมนุษย์เรานั้นย่อมมีปัญหา ความขัดแย้งต่างๆ ตามมาด้วยเสมอ แต่หากเราเรียนรู้ที่จะแก้ปัญหา และช่วยกันหาทางออกที่ลงตัวสำหรับทุกฝ่าย ทีมงานธรรมดาก็จะกลายเป็นทีมเวิร์กๆ ที่พร้อมเผชิญทุกความท้าทาย สิ่งเหล่านี้เราเรียนรู้ได้จากชาวชุมชนที่ต้องร่วมมือร่วมใจทำงานกับผู้คนมากมายที่ต่างมีความคิด ความเชื่อ ความต้องการที่หลากหลายสุดๆ

รู้หน้าที่ของตัวเอง

วิสาหกิจชุมชนบ้านริมคลองโฮมสเตย์ เป็นโฮมสเตย์แรกของประเทศไทยที่ชาวบ้านในย่านชุมชนริมสองฝั่งคลองผีหลอก จังหวัดสมุทรสงครามได้ร่วมกันสร้างสรรค์ เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวให้เข้ามาพักผ่อนไปพร้อมกับเรียนรู้การท่องเที่ยวเชิงเกษตรกรรม บอกเล่าอาชีพการทำมะพร้าว และวัฒนธรรมพื้นบ้าน ป้าเล็ก-ถิรดา เอกแก้วนำชัย ผู้บุกเบิกและนำทีมวิสาหกิจชุมชนนี้มากว่า 15 ปีและยังคงเดินหน้าพัฒนาไปอย่างต่อเนื่อง เล่าว่าสิ่งสำคัญที่ทำให้การทำงานที่ต้องพึ่งพาอาศัยคนจำนวนมากอย่างทุกวันนี้ประสบความสำเร็จ เป็นไปอย่างราบรื่นเสมอมา ก็คือ การที่สมาชิกในทีมทุกคนรู้หน้าที่ของตัวเองเป็นอย่างดี “ช่วงแรกป้าเล็กอาจจะต้องนำมากสักหน่อย แต่ตอนนี้ก็ปล่อยมือได้แล้ว เกิดปัญหาที่จัดการไม่ได้เมื่อไหร่ค่อยมาปรึกษา เราก็ช่วยตัดสินใจให้”

เป็นส่วนหนึ่งของชีวิต

ภูมิภูเบศร ศูนย์การเรียนรู้สมุนไพรและภูมิปัญญาสุขภาพ บางเดชะ ก็ร่วมมือกับชาวชุมชนในบริเวณโดยรอบเพื่อให้เกิดการนำสมุนไพรและภูมิปัญญาไทยไปใช้ในการดูแลสุขภาพ ไม่ใช่เพียงการให้ความรู้เพียงอย่างเดียว แต่ยังกลมกลืนเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตผู้คนในชุมชน ด้วยการเปิดเป็นพื้นที่สาธารณะสำหรับการพบปะแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการเลือกกินอาหาร การป้องกันโรคภัยไข้เจ็บร่วมกับบุคลากรผู้เชี่ยวชาญแพทย์แผนไทย เพื่อสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) ให้ประชาชนเข้าใจในการใช้สมุนไพรรักษาโรคเบื้องต้น เป็นการร่วมมือกับชาวชุมชนอย่างแยบยลในการลดการพึ่งพิงสถานพยาบาล ลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ

มุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกัน

จากปัญหาชายฝั่งถูกกัดเซาะกว่า 30 ไร่ นำมาสู่โรงเรียนธรรมชาติป่าชายเลนที่เปิดโอกาสให้ชุมชนและหน่วยงานเอกชนภายนอกมาร่วมมือร่วมใจกันสร้างแนวกันคลื่นและปลูกป่าชายเลนอย่างยั่งยืนได้ภายในเวลาไม่กี่ปี ผู้ใหญ่แดง-วิสูตร นวมศิริ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 10 ตำบลบางแก้ว อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม แกนนำสำคัญในการริเริ่มโครงการนี้ขึ้น มองว่าความสำเร็จที่ผลิดอกออกผลในวันนี้เกิดขึ้นได้ ด้วยการวางแผนในระยะยาวที่ทำให้หลายฝ่ายเข้ามาสนับสนุนเพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกันได้ แม้จะมีความถนัดแตกต่างกัน การเปิดโอกาสให้บริษัทต่าง ๆ เข้ามาทำ CSR ปลูกป่าชายเลนของที่นี่จึงผ่านการคิด ออกแบบวิธีการมาแล้วเป็นอย่างดี มีการคัดกรองวัตถุประสงค์ที่ตรงกัน ให้ต่างฝ่ายต่างได้ประโยชน์จากกันและกัน เพื่อการสร้างป่าขึ้นใหม่อย่างยั่งยืน ด้วยการซ่อมและสร้างควบคู่กันไป

แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน

สิ่งสำคัญสำหรับการทำงานเป็นทีม นอกจากการเข้าใจหน้าที่รับผิดชอบของตัวเองอย่างลึกซึ้งแล้ว การได้รับรู้แลกเปลี่ยนกับเพื่อนต่างแผนก ต่างสาขาวิชาชีพก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญให้การทำงานเป็นทีมพัฒนาขึ้นได้อย่างรวดเร็ว ได้มองเห็นจุดบอดที่ตัวเองหลงลืมไป หรือช่วยสนับสนุนจุดแข็งของเพื่อนให้มากขึ้นไปอีก เช่น วัดป่าตาลที่เปิดพื้นที่ให้ชุมชนได้เข้ามาใช้งานบริเวณภายในวัด ไม่ว่าจะเป็นงานทอผ้าที่ยกหูกมาตั้งไว้ในวัด มีมุมจักสานใบลาน จัดตั้งพิพิธภัณฑ์ชาวยอง จัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุ เปิดร้านค้าขายผลิตภัณฑ์ของคนในชุมชน ทำให้ผู้คนในเครือข่ายซึ่งมีความถนัดหลากหลาย ได้มีพื้นที่รวมตัวกันอย่างเหนียวแน่น ได้เห็นกันและกันทุกวัน ทำให้แต่ละคนเรียนรู้ความแตกต่างและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ แบ่งปันแนวคิดต่อกันได้ตลอดเวลา ส่งเสริมปฏิสัมพันธ์ที่ดี

แม้บริบทในการทำงานของเราจะมีรายละเอียดแตกต่างกัน แต่เชื่อเถอะว่าเราสามารถถอดบทเรียน วิธีคิด การทำงานเป็นทีมของชาวชุมชนมาใช้กับชีวิตประจำวันในที่ทำงานของเราได้อย่างแน่นอน เพราะสำหรับการทำงานแล้วอะไรจะดีไปกว่าการที่ต่างฝ่ายต่างเป็นแรงขับเคลื่อนซึ่งกันและกัน เพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกัน